Afvalwaterteam Zutphen
Achterhoek+

╼╾

Het afvalwaterteam Zutphen is een samenwerkingsverband van de gemeenten Lochem en Zutphen en het Waterschap Rijn en IJssel. De ambitie van het samenwerkingsverband is een grotere doelmatigheid, duurzaamheid en transparantie binnen de afvalwaterketen. De samenwerking beoogt een kostenbesparing op de afvalwaterkosten van 1 tot 2 % per jaar, gedurende de komende 10 jaar (peildatum begroting 2009).

Partijen willen samenwerken op projectmatige en bedrijfsmatige wijze. Zij gaan uit van een meerjarige structurele samenwerking op het gebied van de afvalwaterzorg.

Overige informatie
De oorsprong van dit samenwerkingsverband ligt in het bestuursakkoord waterketen dat stamt uit 2007 en het traject Toekomst Waterketen Gelderland. In het plan van aanpak uit 2009 voor deze samenwerking ligt de focus op het werkelijk oppakken van een aantal concrete samenwerkingstrajecten en het uitvoeren van een studie naar structurele samenwerking op het gebied van de afvalwaterketen.

Ondertussen is al een flink aantal samenwerkingsprojecten uitgevoerd en is op basis van de lange termijnvisie voor de zuiveringskring een business case opgesteld, waarin is aangegeven hoe de ontwikkeling van het afvalwaterteam Zutphen er uit kan zien. De business case is onderdeel geworden van een, eind november 2012 getekend, afvalwaterakkoord tussen de drie partijen. Met dit akkoord verplichten de partijen elkaar om, onder meer, een virtuele netwerkorganisatie in te richten op het niveau van beleidsambtenaren. Ook wordt met behulp van expertteams gezocht naar de best practices op het terrein van het verlengen van de levensduur van riolering, renovatietechnieken en op het terrein van publiek-private samenwerking. Hiernaast is het opstellen van het afvalwaterplan belangrijk. In dit plan wordt gedetailleerd, op technisch inhoudelijk niveau bepaald hoe de drie partijen gezamenlijke de afvalwaterketen beheren. Een concreet investeringsprogramma is hier onderdeel van.

In 2009 is naar aanleiding van het bestuursakkoord waterketen 2007 en het traject Toekomst Waterketen Gelderland een plan van aanpak opgesteld. In dit, op bestuurlijk initiatief opgestelde, plan zijn de volgende doelen benoemd:

De voorgestelde werkwijze was in eerste instantie op hoofdlijnen verkennen welke processen een belangrijke rol spelen als wordt overgegaan tot meerjarige structurele samenwerking. Dit is uitgewerkt in een drietal sporen waarbij spoor 1 gezamenlijk rioolbeheer behelst, spoor 2 afstemmen van investeringen en dagelijks beheer van de afvalwaterketen en spoor 3 waterketenfactuur en dienstverlening.

Om de samenwerking vorm te geven is het AWTZ in het leven geroepen. Dit afvalwaterteam bestaat uit een bestuurlijke stuurgroep (wethouders van Lochem en Zutphen en een heemraad van Waterschap Rijn en IJssel), het ambtelijk afvalwaterteam (vertegenwoordigers uit de drie organisaties) dat de uitvoering aanstuurt en waaronder een aantal projectteams functioneert. Naast het ambtelijk afvalwaterteam functioneert een communicatiegroep die zorg draagt voor interne en externe communicatie.

Samenwerking op projectmatige en bedrijfsmatige wijze leidde vanaf 2010 tot de volgende projecten:

Projectmatige samenwerking
  - Bedrijfsmatige samenwerking
  - OAS, tweede generatie
  - Monitoring en telemetrie
  - Meetplan grondwater
  - Plan WAKker (waterkwaliteitsspoor en afvalwaterketen)
  - Beleidsafstemming afvalwater
  - Zorgplicht grondwater
  - Waterloket

Bedrijfsmatige samenwerking
  - Arbeidspool
  - Meerjarenonderhoudsplan
  - Proces bestekken en aanbesteding
  - Opstellen verbreed GRP
  - Afvalwaterakkoord
  - Lange termijnvisie
  - Business Case

Negentig procent van deze projecten is ondertussen afgerond. Parallel aan werken aan de inhoud is in het project langetermijnvisie/business Case nagedacht over de vorm die de samenwerking op termijn moet gaan krijgen. Ondertussen is het bestuursakkoord water (BAW) met haar opgaven actueel.

In de lange termijn visie worden, mede op basis van het BAW, de volgende dimensies geformuleerd:

  • Duurzamer
  • Systematische, deskundige uitvoering en ontwikkeling
  • Effectief en efficiënt in uitvoering en organisatie
  • Kwetsbaarheid verminderen
  • Lokale binding en zeggenschap behouden

De onderwerpen duurzaamheid en innovatie krijgen met de lange termijn visie een nadrukkelijk plek in deze afvalwaterketensamenwerking. Dit leidde medio 2012 tot het oprichten van het procesteam duurzaamheid en innovatie.

De business case is medio 2012 opgeleverd. Hierin zijn een aantal mogelijke samenwerkingsvormen beoordeeld op de mate waarin zij bijdragen aan het bereiken van de doelstellingen (doelmatigheid, duurzaamheid, deskundigheid en verminderen kwetsbaarheid). De uitkomst van deze beoordeling is dat voor planvorming een (virtuele) netwerkorganisatie wordt opgezet, dat een afvalwaterplan wordt opgesteld en dat er gewerkt zal worden met expertteams. Vooralsnog wordt geen energie gestoken in een gezamenlijke uitvoeringsorganisatie. De reden hiervoor is dat de voordelen van samenwerken op operationeel niveau waarschijnlijk beter bereikbaar zijn op grotere schaal. De volgende expertteams zijn voorgesteld:

  1. levensduur riolering (2013)
  2. renovatietechnieken (2013)
  3. publiek – private samenwerking (2014)

Het afvalwaterplan
Het afvalwaterplan zal leiden tot een optimale afstemming in het functioneren van de afvalwaterketen en een doorontwikkeling in innovatie en duurzaamheid.
Het is dan ook een gezamenlijk plan met daarin:

  • een langetermijnvisie over de modernisering van het rioolstelsel en de zuivering en de ambities op het gebied van stedelijk afvalwater, hemelwater, grondwater, energie en grondstoffen;
  • noodzakelijke basisinformatie over debieten, typen rioolstelsels, zuiveringsmethodiek, piekbelastingen e.d.
  • integrale meerjaren - investeringsprogrammering van het riool- en zuiveringsbeheer in deze zuiveringskring.

Het afvalwaterplan zal vervolgens gebruikt worden bij de afstemming in de verplichte plannen als het gemeentelijk rioleringsplan en waterbeheerplan, en ook bij het opstellen van de basisrioleringsplannen, perspectievennota’s en begrotingen. Deze eigen documenten worden vervolgens in de afzonderlijke gemeenteraden en het algemeen bestuur van het waterschap vastgesteld. Het afvalwaterplan wordt in de eerste helft van 2013 opgeleverd.

Afvalwaterakkoord
In het op 28 november 2012 ondertekende afvalwaterakkoord zijn de afspraken die gemaakt zijn op basis van de business case en de lange termijnvisie vastgelegd. Het vastleggen van de afspraken is nodig omdat de fase van vrijblijvende samenwerking definitief voorbij is. Het gaat er nu om dat de verwachte ontwikkelingen waar gemaakt worden.

Financiële gevolgen
In de business case is voor het rioleringsbeheer 4% minder-meerkosten voorspelden wordt bereikt door:

  • Het verlengen van de levensduur van de riolering
  • Het zo veel als mogelijk toepassen van relinen bij vervanging
  • Publiek private samenwerking (in dialoog met marktpartijen)
  • Effectief investeren op basis van een heldere visie
  • Effectief investeren op basis van inzicht in het functioneren van de afvalwaterketen (analyse van met en lokale en regionale monitoringsgegevens)

Het totaal van de indicatief geraamde besparingen in 2020 bedraagt een kwart miljoen euro per jaar en zal na 2020 geleidelijk toenemen omdat het aandeel oude kapitaallasten afneemt.

Tips

  • Een duidelijke bestuurlijke opdracht werkt, ambtelijke drive en managementcommitment om daar invulling aan te geven is minstens net zo belangrijk.
  • Vertrouwen kun je niet afdwingen, neem de tijd om het te laten groeien.
  • Wees niet bang als belangen conflicteren. Sta daarvoor als team open om die energie te benutten.
  • Doen naast denken over structuur geeft energie omdat al resultaten bereikt worden tijdens het inrichten van de samenwerking. Deelnemers hebben niet gelijk dezelfde snelheid. Probeer snelheid op elkaar af te stemmen door open het gesprek er over aan te gaan.
  • Uiteindelijk zijn het de medewerkers die de samenwerking moet dragen. Neem ze mee in het proces.

Voor aanvulling (uit bijvoorbeeld uw regio) kunt u zelf uw informatie aandragen. Schroom dus niet om reacties te leveren! Neem hiervoor contact op met N. Schinkelshoek.

Heeft u op- en of aanmerkingen over deze pagina? Laat het ons weten:

versturen

Samenwerking in de afvalwaterketen vindt plaats op diverse fronten. Gemeenten en waterschappen verkennen momenteel hun ambities en samenwerkingskansen. Dit kan zijn op organisatorisch en beleidsmatig vlak, beheersmatig of technisch-inhoudelijk. Interacties in de afvalwaterketen: riolering - rioolwaterzuivering en het ontvangend watersysteem zijn daarbij belangrijke technische en beheersmatige aandachtspunten. Dit alles in relatie tot de inrichting van de openbare ruimte.