Sfeerelement

'Sleutelrol waterschappen bij de transitie naar een regionale circulaire economie'

18 januari 2019

OPINIE - Waterschappen worstelen met de vraag welke rol zij kunnen spelen bij de transitie naar een regionale circulaire economie. De eerste stappen zijn al gezet, maar er liggen nog onontgonnen kansen. Waterschappen kunnen de waterketen verder sluiten en Organische Stof Hubs realiseren.

Om die kansen te benutten zijn niet alleen technische innovaties nodig, maar ook nieuwe vormen vansamenwerking én een duidelijke visie. Wij roepen waterschapsbestuurders op om in de nieuwe  coalitieakkoorden vast te leggen welke rol hun waterschap wil spelen. Zo profileren waterschappen zich als sleutelspeler in de circulaire transitie.

De transitie naar een duurzame, circulaire economie staat steeds hoger op de agenda, ook bij de waterschappen; op de Waterinnovatiedag in november 2018 was de circulaire economie het centrale thema. 

De transitie naar een circulaire economie moet uiteindelijk op regionaal niveau gerealiseerd worden. Zoals de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur aangeeft [1], is de regio het niveau waarop initiatieven van groepen burgers van de grond komen en bedrijven hun circulaire plannen ontvouwen.

Dit leidt al tot steeds meer regionale samenwerking. Bekende voorbeelden zijn Superlocal [3] (winnaar van de Waterinnovatieprijs 2018) en het Strandeiland in Amsterdam [4], waar geëxperimenteerd wordt met nieuwe sanitatie en het lokaal sluiten van voedsel- en materiaalkringlopen.

Technische innovaties
Momenteel zetten de waterschappen al bescheiden, maar concrete stappen op weg naar een regionale circulaire economie. Zo worden in afvalwater aanwezige (grond)stoffen zoals fosfaat, cellulose en humuszuren, steeds vaker teruggewonnen. Er wordt ingezet op de raffinage en opwerking van Kaumera [5] (voorheen NEO Alginaat) en bioplastics en op het optimaal verwaarden van zuiveringsslib [6]. 

Ook hanteren waterschappen al circulaire criteria bij inkoop en aanbesteding. Maar er zijn ook nog verschillende onontgonnen kansen waarbij het waterschap een belangrijke rol kan vervullen. Twee concrete voorbeelden zijn het verder sluiten van de waterketen en het realiseren van Organische Stof Hubs.

Voorbeeld 1: Sluiten van de waterketen
Om tot een regionale circulaire economie te komen, is inzicht nodig in de vraag naar en het aanbod van grondstoffen in de regio. Water is misschien wel de allerbelangrijkste grondstof. Vanuit haar kerntaak kan het waterschap op de toepassing en verwaarding direct invloed uitoefenen. Zo heeft de extreme droogte van het afgelopen jaar nadrukkelijk duidelijk gemaakt hoe belangrijk het is om water vast te houden, snel afstromen te voorkomen en dus de waterketen beter te sluiten.

De kwaliteit van het effluent van rwzi’s zal in de komende jaren steeds verder verbeteren, onder andere door natuurlijke nazuivering (Kristalbad Enschede)[7] en de op handen zijnde toepassing van technieken voor verwijdering van medicijnresten en microverontreinigingen [8]. Dit biedt kansen om dit water opnieuw te benutten, bijvoorbeeld als gietwater, voor irrigatie of als zwemwater.

Waterschappen kunnen een detailanalyse van de regionale waterketen in hun beheersgebied uitvoeren om inzichtelijk te maken hoe deze beter gesloten kan worden. In een geografisch informatiesysteem (GIS) kunnen de effluentdebieten en lozingspunten van rwzi’s worden gekoppeld aan de gebruiksfuncties van het land en aan een kaart met grondsoorten, waterstanden en neerslagtekorten. Zo komen kansen tot hergebruik letterlijk in beeld.

Voor aanvulling (uit bijvoorbeeld uw regio) kunt u zelf uw informatie aandragen. Schroom dus niet om reacties te leveren! Neem hiervoor contact op met N. Schinkelshoek.

Heeft u op- en of aanmerkingen over deze pagina? Laat het ons weten:

versturen

Samenwerking in de afvalwaterketen vindt plaats op diverse fronten. Gemeenten en waterschappen verkennen momenteel hun ambities en samenwerkingskansen. Dit kan zijn op organisatorisch en beleidsmatig vlak, beheersmatig of technisch-inhoudelijk. Interacties in de afvalwaterketen: riolering - rioolwaterzuivering en het ontvangend watersysteem zijn daarbij belangrijke technische en beheersmatige aandachtspunten. Dit alles in relatie tot de inrichting van de openbare ruimte.